Tính cộng đồng và truyền thống làng xã trong văn hóa người Việt

Tính cộng đồng và truyền thống làng xã trong văn hóa người Việt

Nền kinh tế nông nghiệp lúa nước truyền thống đã khiến cho các cá nhân, gia đình phải liên kết lại. Bởi vậy nên tinh thần cộng đồng của dân tộc Việt Nam xuất hiện sớm và tồn tại lâu dài trong hầu hết các làng quê và thành thị. Hơn nữa ở một đất nước luôn bị thiên tai đe doạ, thường xuyên bị kẻ thù bên ngoài uy hiếp, tinh thần cộng đồng trở thành một vũ khí không thể nào thiếu của người Việt Nam và nó trở thành một tập quán lớn, một nét văn hóa dân gian trong đời sống tinh thần của họ.

Tính cộng đồng và truyền thống làng xã
Tính cộng đồng và truyền thống làng xã

Tính cộng đồng

Tính cộng đồng ấy không chỉ bắt nguồn từ sự đương đầu với những trở lực của khách quan mà còn bắt nguồn từ chính trong phương thức tổ chức xã hội lâu đời của người Việt Nam. Ngoài cộng đồng về làng, về dòng họ còn cổ những cộng đồng về nghề nghiệp, về lứa tuổi như các hội: hội phụ lão, hội bảo thọ, hội đồng niên, w. Hội được thành lập là để giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn và cùng chia vui với nhau khi có việc mừng. Hội nghề nghiệp giúp nhau khi thiếu vốn, thiếu hàng, xóm làng giúp nhau khi gặp khó khăn trong cuộc sống. Hội hay cộng đồng là điểm tựa của người Việt Nam trong cuộc sống hàng ngày.

Chính vì tính cộng đồng đó mà người Việt Nam luôn gắn với quê hương, làng xóm. Làng xóm đó có thể có những tên gọi khác nhau theo ngôn ngữ của mỗi dân tộc như kẻ dạ, làng trong tiếng Việt; chiêng trong tiếng Tày, Thái; bản trong tiếng Mường; buôn play trong tiếng của một số dân tộc Tây Nguyên, w. Làng ở Việt Nam được hình thành từ rất sớm, có cách đây vài nghìn năm vào khoảng thời kì Đông Sơn. Đó là những cụm dân cư nông nghiệp định canh, định cư tạo nên những cộng đồng thị tộc. Công xã thị tộc có trước khi xuất hiện quốc gia (nước) và khi xuất hiện quốc gia thì làng (công xã) vẫn tiếp tục tồn tại. Trước đây, ngoài luật pháp, chính sách của Nhà nước, từng làng lại có những quy định riêng, những trường hợp phá lệ làng ít khi xảy ra, “phép vua thua lệ làng”.

Tính làng xã

Làng là một tổ chức chặt chẽ nhất về mặt xã hội. Đó không chỉ là một đơn vị hành chính mà còn là một đơn vị kinh tế (với ruộng làm nền tảng). Những người sống ở làng gắn bó mật thiết với nhau trong mối quan hệ dòng họ, xóm giềng và nghề nghiệp, w. Vì thế những tập tục, tín ngưỡng, lễ hội đã xuất phát từ làng. Mỗi người Việt Nam trong kí ức của mình không bao giờ phai mờ hình ảnh về làng quê với những nét đặc trưng lũy tre xanh, cổng làng cây đa, giếng nước, mái đình, rặng dừa, dòng kênh, con sông ngọn núi, cánh đồng và những ngày hội làng nhộn nhịp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *