Loading

wait a moment

Chùa Diệu Đế

Chùa Diệu Đế ở ấp Xuân Lộc cũ, nay thuộc địa phận phường Phú Cát. Chùa được tạo lập giữa một khoảng đất rộng hình chữ nhật diện tích khoảng 5.000m .

Thời điểm xây dựng

Khuôn viên chùa nằm gọn giữa 4 con đường. Phía trước là đường Bạch Đằng chạy dọc theo một nhánh sông Hương, phía sau là đường Tô Hiến Thành, gần chùa Diệu Hỉ do Hoằng Hóa Quận Vương – con thứ 66 của vua Minh Mạng – lập ra; bên trái là đường mang tên chùa (đường Diệu Đế), bên phải là đường Chùa Ông. Vùng này là nơi vua Thiệu Trị ra đời năm 1807 và cũng là tiềm để của vua, cho nên vừa mới lên ngôi được vài năm, nhà vua đã truyền xây dựng chùa Diệu Đế với quy’mô lớn vào những năm 1842 – 1844.

Chùa Diệu Đế
Chùa Diệu Đế

Bấy giờ có Thông quan Thị vệ Đại thần Vũ Văn Giải dâng sớ tâu rằng: “Chỗ ở Phúc Quốc Công ngày trước ngoài mặt đông Kinh Thành là nơi phát tướng quý địa, xin dựng một ngôi chùa để cầu phúc cho dân”. Vua giao cho bộ Lễ và bộ Công xét tấu. Hai bộ ấy tâu xin lập một ngôi chùa kèm theo đồ án thiết kế. Vua chuẩn tấu và giáng chỉ đặt tên chùa là Diệu Đế, đồng thời còn ghi rõ danh xưng riêng cho các điện, dường, gác, trong phạm vi chùa.

Kiến trúc chùa Diệu Đế

Kiến trúc ban đầu của chùa gồm: ở giữa là chính điện Đại Giác, án trên thờ Tam thế, án dưới thờ thần vị của vua Thiệu Trị, hai án hai bên thờ Văn Thù và Phổ Hiền Bồ Tát. Tả, hữu chính diện là Thiền Đường – bên tả Cát Tường từ thất, bên hữu Trí Tuệ tịnh xá. Phía trước điện dựng gác Đạo Nguyên hai tầng, ba gian. Lùi về phía sau gác Đạo Nguyên có hai lầu chuông trống xây cân đối ở hai bên và chính giữa là lầu Hộ Pháp. Sân trong có la thành, sân trước có hai nhà lục giác, nhà bên tả đặt Hồng chung, nhà bên hữu dựng bia lớn khắc bài văn do vua Thiệu Trị soạn, cùng một số chi tiết về các thành phần kiến trúc chùa. Sau chính điện, có hai nhà Tăng, mỗi nhà ba gian. Hệ thống la thành ngoài cao ráo, xây bằng gạch vồ, trước có Phương Môn ba cửa, hai bên có cổng nhỏ, ngoài bờ sông có xây bến thuyền khoảng 10 cấp lên xuống.

Chùa Diệu Đế không đẹp bằng chùa Thiên Mụ nhưng lại có vẻ độc đáo riêng. Chùa có bốn lầu (hai lầu chuông một lầu trông và một lầu bia), nằm ở vị trí giữa cầu Đông Ba và cầu Gia Hội. Người dân Huế xưa một thời hay truyền tụng những câu ca dao:

Đông Ba, Gia Hội hai cầu,

Có chùa Diệu Đế bốn lầu hai chuông.

Đông Ba, Gia Hội hai cầu,

Ngó qua Diệu Đế trống lầu, gác chuông.

Những thăng trầm của chùa

Ngày trước, chùa Diệu Đế là nơi có nhiều tượng Phật nhất, do lúc Kinh đô thất thủ (1885) chùa Giác Hoàng – phủ của vua Minh Mạng lúc tiềm để – bị lính Pháp chiếm đóng, nên các tượng Phật và đồ thờ đều được thỉnh ra chùa Diệu Đế. Trong chùa thời kỳ đó, có một cái tháp Thiên Mụ bằng ngà lộng gương nhưng nay không còn nữa.

Cuối năm 1885, Nam triều lấy Cát Tường Từ Thất làm sở đúc tiền, Trí Tuệ Tịnh Xá làm phủ đường Thừa Thiên, một Tăng phòng làm nhà lao của tỉnh, và một Tăng phòng làm trụ sở cho Khâm Thiên Giám. Năm 1887 phần lớn các ngôi nhà trong chùa đều bị triệt hạ; năm 1910, triệt hạ gác Đạo Nguyên và thay vào hai nhà nhỏ thờ Kim Cang. Về sau, ngoài cổng la thành xây thêm bốn trụ biểu.

Thời kỳ Phật tử đấu tranh, chùa Diệu Đế là một địa điểm tập trung lực lượng, nên hai nhà thờ Kim Cang chuyển vào hai bên chính điện, bốn trụ biểu cũng triệt hạ, sân trong san phẳng bằng sân trước để mở rộng thêm diễn đàn. Năm 1964, phía bên phải chùa được xây một dãy phòng học của trường tiểu học Bồ Đề do các nhà giáo và sinh viên Phật tử tổ chức vận động thành lập. Năm 1966, bên trái chùa cũng được dựng một ngôi trường khác – Trường Bồ Đề Tỷ Ni – do các nữ tu trường Diệu Viên lập ra, từ đó phong quang chùa càng đổi thay, tấp nập.

Hiện nay, chùa chỉ còn chính điện; hai bên chính điện đặt Bát bộ Kim Cang, phía sau có một nhà khách và một nhà bếp, sân trong có bốn bức tường nhỏ và nhà bia, nhà chuông, ngoài cùng là cổng tam quan hai tầng, phía trên có lầu Hộ Pháp.

Diệu Đế là ngôi Quốc tự thứ ba ở Huế được vua Thiệu Tri liệt hạng một trong hai mươi thắng cảnh của đất Thần kinh. Do sắc thái và cảnh quan đặc biệt chùa sớm đi vào ca dao nên được rất nhiều người ở xứ Huế cũng như khắp mọi miền đất nước biết đến.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *